Wat is het verschil tussen een overtreding en een misdrijf?

Het korte antwoord

Overtredingen zijn lichte strafbare feiten waarvoor alleen een geldboete geldt, zoals verkeersovertredingen of geluidsoverlast. Misdrijven zijn zware strafbare feiten waarvoor gevangenisstraf mogelijk is, zoals diefstal, fraude of geweld. Het verschil zit in de ernst van het feit en de mogelijke straf. Bij een overtreding ga je naar de politierechter, bij een misdrijf naar de meervoudige kamer. Dit onderscheid staat vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht.

Wat zegt de wet?

Het Wetboek van Strafrecht maakt een duidelijk onderscheid tussen overtredingen en misdrijven. Overtredingen staan in Boek 3 van het Wetboek van Strafrecht en hebben een maximale geldboete. Misdrijven staan in Boek 2 en kennen zwaardere straffen zoals gevangenisstraf. De wetgever heeft bewust dit onderscheid gemaakt om de ernst van verschillende strafbare feiten te benadrukken. Dit bepaalt ook welke rechtbank bevoegd is en welke procedure wordt gevolgd.

Waar moet je op letten?

Let goed op welke rechtbank je oproept - dit geeft al aan of het om een overtreding of misdrijf gaat. Bij overtredingen krijg je vaak eerst een boete die je kunt betalen zonder naar de rechtbank te gaan. Bij misdrijven is de procedure meestal uitgebreider met meer rechten voor verdachten. Het onderscheid heeft ook gevolgen voor je strafblad en eventuele gevolgen voor werk of vergunningen.

Voorbeeld uit de praktijk

Stel je rijdt 15 km/u te hard binnen de bebouwde kom - dit is een overtreding uit de Wegenverkeerswet. Je krijgt een boete van ongeveer €30 die je gewoon kunt betalen. Maar als je tijdens het te hard rijden ook nog eens onder invloed bent, dan wordt het een misdrijf volgens artikel 8 van de Wegenverkeerswet. Dan kun je voor de rechter worden gedaagd en risico je een veel zwaardere straf. Het verschil zit dus vaak in de omstandigheden en ernst van je handeling.

Wat kun je doen?

Als je een boete of dagvaarding krijgt, is het belangrijk om te begrijpen wat er precis tegen je wordt aangevoerd.