Wat is de legitieme portie bij een erfenis?

Het korte antwoord

De legitieme portie is een wettelijke bescherming voor bepaalde erfgenamen. Als je kind bent van de overledene, heb je recht op minimaal de helft van wat je zou erven als er geen testament was. Dit recht kun je altijd claimen, zelfs als het testament je volledig onterft. Ook echtgenoten hebben recht op een legitieme portie. De legitieme portie zorgt ervoor dat naaste familie nooit volledig wordt uitgesloten van de erfenis.

Wat zegt de wet?

Het recht op een legitieme portie staat in het Burgerlijk Wetboek. De wet beschermt kinderen en echtgenoten tegen volledige onterving. Voor kinderen is de legitieme portie altijd de helft van hun wettelijk erfdeel. Dit betekent dat als je zonder testament één vierde zou erven, je legitieme portie één achtste is. De wet geeft legitimarissen het recht om hun portie op te eisen, ook tegen de wil van de erflater.

Waar moet je op letten?

Let op dat je actief moet claimen om je legitieme portie te krijgen - dit gebeurt niet automatisch. Je hebt vijf jaar de tijd om je claim in te dienen vanaf het moment dat je weet van de erfenis. Ook schenkingen die de overledene tijdens zijn leven heeft gedaan, tellen mee bij de berekening. Soms kan het verstandig zijn om af te zien van je legitieme portie als de nalatenschap vooral uit schulden bestaat.

Voorbeeld uit de praktijk

Jan overlijdt en laat 400.000 euro na aan zijn nieuwe partner, terwijl hij zijn twee kinderen onterft via zijn testament. Zonder testament zouden de kinderen elk 200.000 euro hebben geërfd (samen de helft van de erfenis). Hun legitieme portie is daarom elk 100.000 euro (de helft van 200.000 euro). De kinderen kunnen deze 200.000 euro samen claimen van de nieuwe partner. Zo beschermt de wet hen tegen volledige onterving.

Wat kun je doen?

Begin met het berekenen van je wettelijk erfdeel om je legitieme portie te bepalen. Verzamel vervolgens alle informatie over de nalatenschap en eventuele schenkingen.