Wat is informed consent?

Het korte antwoord

Informed consent is het recht om volledig geïnformeerd te worden over een medische behandeling voordat je toestemming geeft. Je arts moet uitleggen wat de behandeling inhoudt, welke risico's en bijwerkingen mogelijk zijn, welke alternatieven er bestaan en wat er gebeurt zonder behandeling. Je hebt altijd het recht om vragen te stellen en om nee te zeggen. Alleen als je dit allemaal begrijpt en akkoord gaat, mag de behandeling beginnen. Deze toestemming kun je ook altijd weer intrekken.

Wat zegt de wet?

De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) regelt informed consent in Nederland. Deze wet staat in het Burgerlijk Wetboek en geeft jou als patiënt het recht op volledige informatie over je behandeling. De arts heeft de plicht om je op een begrijpelijke manier te informeren over alle aspectos van de voorgestelde behandeling. Deze informatie moet mondeling worden gegeven, maar bij grote ingrepen krijg je vaak ook een informatiefolder mee.

Waar moet je op letten?

Zorg ervoor dat je alles begrijpt voordat je toestemming geeft - schroom niet om vragen te stellen als iets onduidelijk is. Let erop dat de arts je alle relevante informatie geeft, niet alleen de voordelen maar ook mogelijke risico's en complicaties. Bij grote ingrepen krijg je meestal bedenktijd, gebruik deze ook daadwerkelijk. Onthoud dat toestemming geven geen verplichting is - je mag altijd nee zeggen of je besluit later wijzigen.

Voorbeeld uit de praktijk

Stel je hebt last van je knie en de orthopeed stelt een operatie voor. De arts moet je dan uitleggen wat de operatie precies inhoudt, hoe lang de herstelperiode is, welke risico's er zijn (zoals infectie of blijvende klachten) en welke alternatieven er bestaan (zoals fysiotherapie of pijnmedicatie). Je krijgt tijd om hier over na te denken en kunt altijd nog vragen stellen. Pas als je alle informatie hebt en bewust kiest voor de operatie, mag deze plaatsvinden. Ook vlak voor de operatie kun je nog van gedachten veranderen.

Wat kun je doen?

Als je het gevoel hebt dat je niet goed geïnformeerd bent of onder druk wordt gezet om in te stemmen met een behandeling, kun je actie ondernemen.