Heb ik recht op een advocaat als ik word gearresteerd?

Het korte antwoord

Wanneer je wordt gearresteerd, heb je altijd recht op rechtsbijstand door een advocaat. Dit recht geldt vanaf het moment van arrestatie en vóór elk politieverhoor. Je kunt een eigen advocaat inschakelen of gebruikmaken van de piketdienst voor gratis rechtsbijstand. De politie is verplicht je hierover te informeren en moet wachten met verhoren totdat je met een advocaat hebt gesproken. Dit recht kun je niet worden ontzegd, ongeacht de reden van arrestatie.

Wat zegt de wet?

Het recht op rechtsbijstand bij arrestatie is vastgelegd in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en artikel 28 van het Wetboek van Strafvordering. Deze wetten geven je het recht op verdediging vanaf het eerste moment van vrijheidsbeperking. De politie moet je actief informeren over dit recht en mag niet beginnen met verhoren voordat je de kans hebt gehad om met een advocaat te spreken. Bij overtreding van deze regels kunnen verklaringen later niet gebruikt worden in de rechtszaal.

Waar moet je op letten?

Het is belangrijk dat je actief gebruikmaakt van je recht op een advocaat en niet laat overtuigen om hiervan af te zien. Maak geen uitspraken voordat je met een advocaat hebt gesproken, ook niet tijdens 'informele gesprekken'. Let erop dat de politie je correct informeert over je rechten en documenteer eventuele schendingen. Onthoud dat zwijgen geen bewijs van schuld is.

Voorbeeld uit de praktijk

Jan wordt gearresteerd op verdenking van diefstal. De politie leest hem zijn rechten voor en vertelt dat hij recht heeft op een advocaat. Jan denkt dat hij onschuldig is en wil meteen uitleggen wat er gebeurd is. De politie raadt aan om eerst met een advocaat te spreken via de piketdienst. Jan belt de piketdienst en spreekt 30 minuten met een advocaat die hem adviseert over de verhoorstrategie. Pas daarna vindt het verhoor plaats, waarbij de advocaat Jan bijstaat en ervoor zorgt dat zijn rechten worden gerespecteerd.

Wat kun je doen?

Als je wordt gearresteerd, zijn er concrete stappen die je kunt nemen om je rechten te beschermen.